| |

DIWASS malfunction before loading – what should you do?

ByPawel Makowski
DIWASS failure

Pełna cyfryzacja procedur przemieszczania odpadów ma jedną strukturalną słabość: uzależnia legalność operacji od działania systemu. Awaria DIWASS na kilka godzin przed planowanym załadunkiem stawia więc organizatora przemieszczenia przed konkretnym dylematem operacyjnym: wstrzymać transport czy zastosować procedurę zastępczą? Poniżej porządkujemy scenariusze awarii i zasady postępowania w każdym z nich.

Do you need help registering your business on the DIWASS platform?

Contact us and entrust the care of your business to professionals:
e.nadolna@ekologistyka24.pl , +48 881 045 376
j.blazewicz@ekologistyka24.pl , +48 500 867 153

Scenariusze awarii – nie każda przerwa oznacza to samo

Z perspektywy odpowiedzialności prawnej kluczowe jest ustalenie, po czyjej stronie leży przyczyna problemu. Doświadczenia z innych systemów obowiązkowych (SENT, KSeF) pokazują, że procedury awaryjne mają charakter wyjątkowy i nie obejmują problemów technicznych leżących po stronie przedsiębiorcy. W praktyce można wyróżnić cztery scenariusze:

  • Awaria centralnego systemu DIWASS / Traces NT – niedostępność po stronie Komisji Europejskiej, obejmująca wszystkich użytkowników. To jedyny scenariusz, w którym zastosowanie znajdują rozwiązania zastępcze przewidziane przepisami.
  • Planowana przerwa serwisowa – ograniczenie przewidywalne, komunikowane z wyprzedzeniem. Nie stanowi awarii w sensie prawnym; oczekuje się, że przedsiębiorca zaplanuje zgłoszenia poza oknem serwisowym.
  • Problem po stronie przedsiębiorcy – awaria oprogramowania komercyjnego podłączonego przez API, utrata dostępu do konta EU Login, brak internetu w firmie. Formalnie system działa, więc odpowiedzialność za opóźnienie ponosi podmiot, u którego wystąpił problem.
  • Brak łączności podczas kontroli drogowej – transport już trwa, ale kierowca lub kontrolujący nie mają dostępu do danych w systemie. To scenariusz odrębny od awarii przed załadunkiem i wymaga wcześniejszego przygotowania dokumentacji dostępnej offline.

Procedury awaryjne – jak postępować krok po kroku

Krok 1: Zweryfikuj i udokumentuj charakter awarii

Zanim podejmiesz decyzję o transporcie, ustal, czy niedostępność ma charakter ogólnosystemowy. Sprawdź oficjalne komunikaty (strona GIOŚ, status Traces NT) i wykonaj dokumentację własną. Skompletuj zrzuty ekranu z komunikatem błędu, godziny prób logowania, korespondencję z helpdeskiem. W ewentualnym postępowaniu to przedsiębiorca będzie wykazywał, że dochował należytej staranności.

Krok 2: Nie rozpoczynaj transportu bez pokrycia dokumentacyjnego

Jeżeli zgłoszenie nie zostało skutecznie złożone przed awarią, załadunek i wyjazd oznaczają przemieszczenie bez wymaganej dokumentacji. Jest to formalnie nielegalne, niezależnie od przyczyny. Bezpieczniejszym rozwiązaniem jest przesunięcie załadunku do czasu przywrócenia systemu. Można też skorzystać ze środków zastępczych, jeśli organ je dopuszcza w danym przypadku.

Krok 3: Zastosuj środki zastępcze przewidziane przepisami

Regulation (EU) 2024/1157 and rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/1290, regulujące funkcjonowanie systemu, przewidują ramy działania na wypadek niedostępności infrastruktury cyfrowej. W okresie przejściowym (do 31 grudnia 2026 r.) dodatkowym zabezpieczeniem pozostaje dokumentacja papierowa dla procedury informowania – dokumenty z Załącznika VII nadal funkcjonują w dotychczasowej formie. Po przywróceniu systemu dane przekazane środkami zastępczymi należy niezwłocznie uzupełnić w DIWASS.

Krok 4: Poinformuj pozostałych uczestników przemieszczenia

Odbiorca, przewoźnik i właściwe organy powinni otrzymać informację o zmianie harmonogramu lub zastosowaniu procedury zastępczej. W systemie, w którym błąd jednego uczestnika obciąża całą operację, komunikacja w łańcuchu jest elementem zarządzania ryzykiem, a nie kurtuazją.

FAQ – najczęstsze pytania o awarię systemu DIWASS

Skąd mam wiedzieć, czy to awaria centralna, czy problem u mnie?

Sprawdź, czy problem występuje na różnych urządzeniach i łączach internetowych, zweryfikuj komunikaty na stronach GIOŚ i Komisji Europejskiej oraz skontaktuj się z helpdeskiem. Brak oficjalnego komunikatu o awarii zwykle wskazuje na problem lokalny.

Czy mogę wysłać transport, skoro awaria nie wynika z mojej winy?

Nie, jeżeli zgłoszenie nie zostało skutecznie złożone. Przyczyna niedostępności systemu nie legalizuje przemieszczenia bez wymaganej dokumentacji – może natomiast stanowić okoliczność łagodzącą w postępowaniu.

Czy w okresie przejściowym mogę po prostu jechać z dokumentami papierowymi?

W procedurze informowania (Załącznik VII, lista zielona) dokumentacja papierowa funkcjonuje równolegle do 31 grudnia 2026 r. W procedurach notyfikacyjnych obowiązek cyfrowy działa od 21 maja 2026 r. i papier nie zastępuje zgłoszenia w systemie.

Co z transportem, który już jedzie, gdy system przestał działać?

Transport zgłoszony przed awarią pozostaje legalny. Kierowca powinien jednak dysponować kompletem dokumentów dostępnych offline – wydrukami lub kopiami zapisanymi lokalnie – na wypadek kontroli bez dostępu do systemu.

Awaria systemu nie może być awarią procedur

Niedostępność DIWASS jest zdarzeniem, które prędzej czy później dotknie każdego uczestnika transgranicznego przemieszczania odpadów. Doświadczenia z SENT i KSeF nie pozostawiają tu złudzeń. Jest różnica między firmą, która traci dzień załadunkowy, a firmą, która traci argumenty w postępowaniu. Sprowadza się ona do przygotowania: pisemnej procedury awaryjnej, nawyku dokumentowania niedostępności i dokumentacji transportowej dostępnej offline. System może przestać działać. Procedury przedsiębiorcy – nie powinny.

Similar Posts